السيد الخميني

28

ولايت فقيه ( حكومت اسلامى ) ( موسوعة الإمام الخميني 21 ) ( فارسى )

سادات كى به چنين بودجه‌اى احتياج دارند ؟ خمسِ درآمد بازار بغداد براى سادات و تمام حوزه‌هاى علميه و تمام فقراى مسلمين كافى است ، تا چه رسد به بازار تهران و بازار اسلامبول و بازار قاهره و ديگر بازارها . تعيين بودجه‌اى به اين هنگفتى دلالت دارد بر اين‌كه منظور تشكيل حكومت و ادارهء كشور است . براى عمدهء حوايج مردم و انجام خدمات عمومى ، اعم از بهداشتى و فرهنگى و دفاعى و عمرانى ، قرار داده شده است . مخصوصاً با ترتيبى كه اسلام براى جمع‌آورى و نگه‌دارى و مصرف آن تعيين كرده ، كه هيچ گونه حيف و ميلى در خزانهء عمومى واقع نشود ؛ و رئيس دولت و همهء و اليان و متصديان خدمات عمومى ؛ يعنى اعضاى دولت ، هيچ گونه امتيازى در استفاده از درآمد و اموال عمومى بر افراد عادى ندارند ؛ بلكه سهم مساوى مىبرند . آيا اين بودجهء فراوان را بايد به دريا بريزيم ؟ ! يا زير خاك كنيم تا حضرت بيايد ؟ ! « 1 » يا براى اين است كه آن روز مثلًا پنجاه نفر سيد بخورند ؟ ! يا اكنون فرض كنيد به پانصد هزار سيد بدهند كه ندانند چكارش كنند ؟ ! در صورتى كه مىدانيم حق سادات و فقرا به مقدارى است كه با آن امرار معاش كنند . منتها طرح بودجهء اسلام اين‌طور است كه هر درآمدى مصارف اصلى معينى دارد . يك صندوق مخصوص زكات ، وصندوق ديگر براى صدقات و تبرّعات ، و يك صندوق هم براى خمس است . سادات از صندوق اخير تأمين معاش مىكنند . و در حديث است كه سادات در آخر سال بايد اضافه از مخارج خود را به حاكم اسلام برگردانند . و اگر كم‌آوردند ، حاكم به آنان كمك مىكند « 2 » .

--> ( 1 ) . در مصرف خمس ، به‌ويژه نصف آن ، كه « سهم امام » ناميده مىشود ، نظر فقهاى اماميه مختلف است . برخى گويند كه آن ، ملك شخص امام معصوم است و بايد تا ظهور آن حضرت در زير خاك مدفون و محفوظ بماند . المقنعة ، ص 285 - 286 ؛ النهاية ، شيخ‌طوسى ، ص 201 ؛ الخمس ، ضمن تراث الشيخ الأعظم ، ج 11 ، ص 332 . ( 2 ) . عن العبد الصالح عليه السلام : « وَلَهُ نِصْفُ الخُمُسِ كَمَلًا وَنِصفُ الخُمُسِ البَاقِي بَينَ أهلِ بَيتِهِ . فَسَهْمٌ لِيَتَامَاهُمْ ؛ وَسَهمٌ لِمَسَاكِينهِم ؛ وَسَهمٌ لأَبناءِ سَبِيِلِهم . يُقْسَمُ بَينَهُم عَلَى الكِتَابِ وَالسُنَّةِ مَا يَستَغْنُونَ بِهِ فِي سَنَتِهِمْ . فَإِنْ فَضَلَ عَنهُم شَيءٌ ، فَهُوَ لِلْوَالِي . وَإِنْ عَجَزَ أَوْ نَقَصَ عَنِ اسْتِغْنَائِهِمْ ، كَانَ عَلَى الوَالي أَن يُنْفِقَ مِنْ عِنْدِهِ بِقَدْرِ مَا يَسْتَغْنُونَ بِهِ . وَإِنَّمَا صَارَ عَلَيهِ أَنْ يَمُونَهُمْ لأَنَّ لَهُ مَا فَضَلَ عَنْهُمْ » . موسى بن جعفر عليه السلام فرمود : « نصف كامل خمس از آن امام است ، و نصف ديگر بين خانواده او تقسيم مىشود . يك سهم به يتيمان آنها ، و يك سهم به تهيدستان ، و يك سهم به در راه ماندگانشان داده مىشود ، تا طبق قرآن و سنت پيامبر به مقدارى كه يك سالشان را كفايت كند ميان آنها تقسيم شود . و اگر چيزى از مخارج آنها زياد آيد ، به حاكم مىرسد . و اگر قابل قسمت نبود يا كمتر از مقدار كفاف آنها بود ، بر عهده حاكم است كه از آنچه در دست دارد ايشان را بىنياز سازد . و بدان سبب تأمين مخارج آنها بر عهدهء حاكم گذارده شده است كه آنچه از سهم آنها باقى مىماند به امام تعلّق مىگيرد » . الكافي ، ج 1 ، ص 540 ، « كتاب الحجّة » ، « باب الفيء و الأنفال » ، حديث 4 ؛ وسائل الشيعة ، ج 9 ، ص 520 ، « كتاب الخمس » ، « أبواب قسمة الخمس » ، حديث 1 و 2 .